هەوڵێکی جیهانی بۆ زیندووکردنەوەی موزیکی سۆمەری و خورییەکان: بە ژیریی دەستکرد نۆتە دێرینەکان دەخوێنرێتەوە

موزیکناس

ناوەندە ئەکادیمییەکانی ئەوروپا پڕۆژەیەکی ستراتیژییان بە ناوی (Envisioning Ancient Music) دەستپێکردووە، کە ئامانجی سەرەکیی تێگەیشتنە لەو سیستەمە موزیکییەی پێش هەزاران ساڵ لە میزۆپۆتامیا هەبووە. پڕۆژەکە لەلایەن تیمێکی هاوبەشی زانکۆی ئۆکسفۆرد و دەزگای ماکس پلانک (Max Planck) سەرپەرشتی دەکرێت.

لەم پڕۆژەیەدا، تەکنەلۆژیای ژیریی دەستکرد (AI) بەکاردەهێنرێت بۆ شیکردنەوەی تابلتە قوڕینە دۆزراوەکانی سەردەمی سۆمەری و حۆرییەکان. سیستمەکە تەنها کار لەسەر خوێندنەوەی نیشانەکان ناکات، بەڵکو لە ڕێگەی هاوکێشەی بیرکارییەوە کار لەسەر ئەم خاڵانە دەکات:

• بنیاتنانەوەی سیستەمی تۆناڵ (Tonal System): دیاریکردنی پلە دەنگییەکان و ئەو مەقامانەی کە لەو سەردەمەدا بەکارهاتوون.

• شیکردنەوەی ئامێرەکان: پشکنینی وردی ئەو ئامێرە موزیکییە کۆنانەی لە پشکنینە شوێنەوارییەکاندا دۆزراونەتەوە، بەتایبەت پێوانەکردنی مەودای نێوان کونەکانی نێو ئامێرە فوودارەکان و درێژیی ژێی چنگەکان.

ئەم پڕۆژەیە پشت بە توێژینەوەکانی هەردوو پرۆفیسۆر “ڕیچارد دەمبریڵ” و “ئان کیلمەر” دەبەستێت، کە دوو لە دیارترین پسپۆڕانی بواری مێژووی موزیکی ڕۆژهەڵاتی نزیکن. ئەنجامە سەرەتاییەکانی ئەم هەوڵە ئەکادیمییە لە گۆڤاری زانستیی (Ethnomusicology Forum) و بەشی توێژینەوەکانی مۆزەخانەی بریتانیا (British Museum) بڵاوکراونەتەوە.

شارەزایان پێیان وایە ئەم هەنگاوە دەبێتە وەرچەرخانێکی گەورە لە ئەرشیفکردنی میراتی موزیکی ناوچەکە و دەرفەت دەدات دوای هەزاران ساڵ، گوێبیستی ئەو ئاوازانە ببینەوە کە لە پەرستگا و کۆشکەکانی میزۆپۆتامیادا دەنگیاوەتەوە.