موزیکناس
مۆزارت، ئەو ناوەی پاش زیاتر لە 2 سەدە هێشتا وەک لوتکەی داهێنانی موزیک کلاسیک دەمێنێتەوە، جارێکی دیکە جیهان سەرسام دەکات. پاش ساڵانێکی درێژ لەو باوەڕە باوەی کە ئەم بلیمەتە نەمساییە تەنیا 41 سیمفۆنی نووسیوە، توێژینەوە نوێیەکان پەردە لەسەر ڕاستییەکی سەرسوڕهێنەر لادەدەن: ژمارەی سیمفۆنییەکانی مۆزارت دەگاتە 56 سیمفۆنی.
ئەم دۆزینەوە نوێیە نەک هەر مێژووی موزیک سەرەوژوور دەکات، بەڵکو تێڕوانینی ئێمە بۆ قەبارەی بەرهەمهێنان و قۆناغەکانی ژیانی هونەریی ئەم ئاوازدانەرە دەگۆڕێت.
چۆن ئەم ڕاستییە ئاشکرا بوو؟
بۆ ماوەی چەندین دەیە، تەنیا 41 سیمفۆنی بە فەرمی بە ناوی ڤۆڵفگانگ ئەمادیوس مۆزارت (Wolfgang Amadeus Mozart) تۆمار کرابوون — کە کۆتاینیان سیمفۆنی ژمارە 41 بوو بە ناوی “Jupiter”. بەڵام ئەرشیفپارێز و توێژەرانی موزیک لە ڕێگەی تەکنەلۆژیای نوێی شیکردنەوەی دەستنووس، جۆری مەرەکەب، و بەراوردکردنی شێوازی ئاوازدانان، توانیویانە چەندین دەستنووسی ونبوو یان بێناو بدۆزنەوە.
گرنگترین خاڵەکانی توێژینەوە نوێیەکە:
بەرهەمە سەرەتاییەکان:دەرکەوتووە مۆزارت لە تەمەنی منداڵیدا و لە کاتی گەشتەکانیدا بۆ لەندەن و ئیتالیا، چەندین سیمفۆنی تری نووسیوە کە پێشتر وابیردەکرایەوە هۆنراوەی ئاوازدانەرانی دیکەن.سیمفۆنییە ونبووەکان:بەشێک لەم بەرهەمانە لە نێو ئەرشیفی خێزانە ئەریستۆکراتەکانی ئەوروپادا پارێزراون و دووبارە ساغکراونەتەوە.
ڕەخنەگرانی موزیک چی دەڵێن؟
ئەم بازدانە گەورەیە لە ژمارەی بەرهەمەکاندا، شەپۆلێکی گەورەی مشتومڕی لە ناوەندە هونەرییەکاندا دروستکردووە. هەندێک لە ڕەخنەگران پێیان وایە کە بەشێک لەم 15 سیمفۆنییە نوێیە تەنیا “سیمفۆنی کورت یان ئەزموونگەری” بوون و نابێت هاوشانی شاکارە گەورەکانی وەک سیمفۆنی ژمارە 40 دابنرێن. بەڵام لە بەرامبەردا، زۆربەی مێژوونووسانی موزیک کۆکن لەسەر ئەوەی کە ئەم دۆزینەوەیە دەری دەخات مۆزارت لە تەمەنێکی زۆر پێشوەختەتردا لەوەی پێشتر دەزانرا، کۆنترۆڵی تەواوی بەسەر ئۆرکێسترادا هەبووە.
